اصول تغذیه تکمیلی کودک

هنگامی که شیر مادر برای تامین نیازهای تغذیهای کودک کافـی نیسـت، غذاهای تکمیلی باید به رژیم غذایی کودک افزوده شوند. انتقال از تغذیه انحصاری با شیر مادر به غذاهای خانواده، به عنوان تغذیه تکمیلی بیان میگردد. تغذیه تکمیلی به طور معمول دورهای از ۶ تا ۲۴-۱۸ ماهگـی را شامل می شود که دورهای بسیار آسیب پذیر بوده و در آن سوءتغذیه بسیاری از کودکان شروع می شود. مطالعات متعدد نشان میدهند که کودکان مبتلا به سوءتغذیه، از رشد فکری مناسب برخوردار نبوده و کاهش قد به سن، با عدم تکامل ذهنی کودک، کسب نمرات ضعیف در امتحانات، سطح هوشی پایین، اختلال شدید کارایی در دوره بزرگسالی و افزایش احتمال مرگ ناشی از بیماریها همراه است. به همین علت ما در این مقاله می خواهیم اصول تغذیه تکمیلی کودک را بر اساس مصوبات وزارت بهداشت کشور و سازمان جهانی بهداشت بیان کنیم.

برای فراهم کردن تغذیه تکمیلی مناسب باید به رفتارهای غذا دادن به کودک، رعایت اصول بهداشت در تهیه و نگهداری غذای شیرخوار، مقدار غذای کمکی مورد نیاز شیرخوار، قوام غذا، تعداد دفعات غذای کمکی و میزان انرژی، محتوای غذای کمکی و تنوع آن، مصرف مکمل ها، تغذیه در بیماری و پس از آن توجه کرد. علی رغم تلاشهای انجام شده به وسیله کشورها، پیشرفت کلی در کاهش سوءتغذیه در میان کودکان و نوزادان تا حد زیادی کند است. بیش از ۳/۱ کودکان زیر ۵ سال، دچار سوء تغذیه به صورت کموزنی ـ کوتاه قدی یا کمبود آهن، ویتامین A و ید هستند.

+ چرا تغذیه تکمیلی از ۶ ماهگی شروع می شود +

در سن ۶ ماهگی علاوه بر تغذیه حداقل ۸ بار در ۲۴ ساعت با شیر مادرفتغذیه تکمیلی هم شروع می شود. تاخیر درشروع غذای کمکی، می تواند باعث اختلال و وقفه در رشد شود  که میتواند به کوتاهی قد و لاغری منجر گردد. نتایج تحقیقات نشان داده است که عدم شروع بموقع تغذیه تکمیلی شیرخوار، از عوامل مهم تاخیر رشد باشد. شروع تغذیه تکمیلی قبل از ۴ ماهگی به دلیل عدم استفاده حداکثر کودک از شیر مادر و عدم تکامل دستگاه گوارش شیرخوار، منجر به اسهال و آلرژی شده و در نهایت سبب کاهش رشد می گردد.

همچنین شروع تغذیه تکمیلی دیرتر از زمان ناسب(یعنی پس از پایان ۶ ماهگی)، به دلیل ناکافی بودن شیر مادر در رفع نیازهای شیرخوار، منجر به سوءتغذیه و در نهایت کندی و توقف رشد می شود.شـروع زودرس استفاده از آبمیــوه( ۶-۴مــاهگی) ، شــروع دیــررس تخم مرغ (پــس از ۸ مــاهگی) و شروع زودهنگامگوشت(۶-۴ ماهگی) ، موجب افـت روند رشد می شـود.

+ نکات کلی تغذیه تکمیلی از ۱۲-۶ ماهگی +

آب جوشیده سرد شده را برای تامین نیاز های شیرخوار به او بدهید. اگر کودک شیر مادر را نمی خورد ۱ الی ۲ وعده غذایی اضافه به او بدهید.حبوباتی ماند عدس و ماش را خیس کرده و به سوپ و آش اضافه کنید. از لبنیات پاستوریزه و پنیر کم نمک و همچنین نمک یددارو استفاده کنید. برای سلامتی و امنیت شیرخواراز ظروف نشکن برای تهیه رف غذای کودکتان استفاده کنید. و در نهایت غذاخوردن همراه با حواس پرتی، تشویق یا تنبیه نباشد و سعی کنید هنگام غذا خوردن کودک تلوزیون را خاموش کنید.

در نهایت به احتمال آلرژی در شیرخوار نسبت به ماده غذایی آلرژن توجه کنید. شیر گاو، تخم مرغ، ماهی، گندم، بادام، گردو، فندق، پسته و بادام زمینی آلرژی زا هستند. در شیرخواران، آلرژی به شیرگاو، بادام زمینی و تخم مرغ نسبت به سایر مواد غذایی آلرژن بیشتر مشاهده می شود. شیرخواران پس از شروع غذای کمکی و در صورت تحمل مواد غذایی مانند غلات، گوشت، میوه و سبزی و نداشتن علائم آلرژی به غذاهایی که به شیرخوار داده شده می توان مواد غذایی آلرژن را به مقدار جزئی به آنان داد و اگر مشکلی گزارش نشد مقدار آنان را به تدریج در برنامه غذایی شیرخوار اضافه نمود. به این صورت که مواد غذایی به صورت مجزا به غذای کودک اضافه شده و پس از یک هفته یک ماده غذایی دیگر به غذای شیرخوار اضافه شود.

+ نحوه شروع غذای کمکی از ۶ ماهگی با رعایت اصول تغذیه تکمیلی +

طبق اصول تغذیه تکمیلی کودک غلات مانند آرد برنج به عنوان اولین ماده غذایی معرفی شده به شیرخوار توصیه شده است که به شکل فرنی به شیرخوار داده می شود. شما می توانید از ۳-۲ قاشق مرباخوری فرنی و یا حریره بادام شروع کرده و به تدریج مقدار آن را افزایش دهید. پس از غلات می توان گوشت، تخم مرغ، میوه و سبزی را در غذای شیرخوار گنجاند. توجه داشته باشید که برای شروع از یک وعده غذایی شروع کرده و به تدریج آن را به سه وعده در روز برسانید. همچنین در مورد حجم موادغذایی می توانید از نصف لیوان( معادل ۲۵۰ سی سی) شروع کرده و این مقدار را به تدریج افزایش دهید. از ۱۲-۶ ماهگی سعی کنید یک تا دو میان وعده به شیرخوار بدهید.

با توجه به اهمیت تنوع غذایی به تدریج از گروه های اصلی غذایی شامل نان و غلات، گوشت، حبوبات، تخم مرغ و مغزدانه ها( یه شکل پودرشده)، سبزی ها، میوه ها و لبنیات (ماست و پنیر) در غذای کمکی استفاده شود. از دادن انواع شیرینی ها، بیسکوئیت های شیرین به شیرخوار خودداری شده و مصرف چای و قهوه کاهش یابد. از ۹ ماهگی می توان غذاهای انگشتی مانندتکه های کوچک میوه، هویج، سیب زمینی، ماکارونی پخته، تکه های کوچک گوشت بدون چربی یا کوفته قلقلی کاملاً پخته شده را به لیست غذایی شیرخواراضافه کرد. همچنین سعی کنید تعداد وعده غذایی کودک در ۹ ماهگی به سه الی چهار وعده برسانید.

شما می توانید برای آشنایی با بازی های مناسب برای کودکان این مقاله را بخوانید

منابع استفاده شده : مقالات بررسی ارتباط زمان شروع تغذیه تکمیلی بر رشد جسمانی کودکان زیر ۲ سال در غرب
تهران و تازه های راهنمای تغذیه تکمیلی در کودکان

.

.

امیدواریم این مقاله مورد توجه شما قرار گرفته باشد


در سایت دیجی خاطره بهترین لحظات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید. برای نوشتن خاطره خود اینجا کلیک کنید

با دیجی خاطره آنلاین و دیجیتال خاطره نویسی را تجربه کنید 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.