یادگیری تکنیک خلاقیت

خلاقیت به زبانی ساده یعنی اندیشیدن به  راه حل های تازه و مفید به منظور حل مشکلات و یا بهبود وضعیت فعلی داریم .به عبارتی درخشش یک اندیشه و بوجود آمدن نظر و ایده های نو برای حل مشکلات تازه است . خلاقیت علاوه بر مهارت فن بیان و هنر گوش داد و مطالعه،  یکی از مهارتهای لازم برای نویسندگی است .این مهارت تنها مختص افراد استثنائی و با استعداد نیست. هر چند ممکن است این افراد دارای نیروی بالقوه بیشتر برای استفاده در راههای خلاق باشند . همچنین می تواند و باید جزئی  از زندگی روزمره تمام کودکان و بزرگسالان باشد. با یادگیری تکنیک خلاقیت تمام مشکلات خود را از ریشه حل کنید.


ویژگی های افراد خلاق


از لحاظ ذهنی :

کنجکاو اند .ایده های زیادی برای حل مسائل مختلف دارند و ایده هایی غیرعادی ارائه می دهند . به جزئیات توجه دارند. سبت به محیط به خصوص به نکاتی که در نظر دیگران عادی به شمار می روند ، دقت و حساسیت بالایی نشان می دهند . روحیه ای انتقادی دارند . علاقه زیادی به آزمایش و تجربه کردن دارند . نسبت به نوآفرینی نگرش مثبتی دارند . همچنین توانایی دست کشیدن از یک قاعده و چهارچوب ذهنی را دارند .

از لحاظ عاطفی :

آرامش درونی دارند. شوخ طبع اند . در جنبه های گوناگون زندگی مثل انتخاب نوع لباس علاقه به سادگی دارند . توانایی زیادی در برقراری ارتباط عمیق و صمیمانه با دیگران دارند.  اعتماد به نفس بالایی دارند و به خودشان احترام می گذارند. انسان های خلاق عموما باشهامت اند .

از لحاظ اجتماعی :

در قبول و رویارویی با مسائل پیش قدم اند. مسئولبت پذیر اند و توانایی سازمان دادن به فعالیت های گوناگون را دارند . قدرت بالایی برای جلب حس اعتماد و اطمینان دیگران دارند. 

 


فرصت های بروز و یادگیری تکنیک خلاقیت


  •  وقایع غیرمنتظره :مثل شکست ها یا موفقیت های غیرمنتظره
  • ناسازگاری ها
  • نیازهای فرایندی و تغییرات در صنایع و بازارها
  • تغییر نگرش سازمان
  • دانش جدید

دو اصل اساسی :

◊ دو ایده بهتر از یک ایده است 

◊ طرف مقابل هم به اندازه من باهوش است


شش گام  حل مسئله به سبک نو 

۱.آگاه بودن: رویدادها و مسائل به وجود آمده را تجزیه و تحلیل کنید . به عبارت دیگر فردی کنجکاو باشید .

۲.مصر بودن در رویای خود  :بر روی فکر و رویای خود متمرکز شوید و آن را همیشه احساس کنید . هر ایده و فکری هرچند عجیب و نو میتواند نشانه ای برای خلاق بودن شما باشد .
۳.در نظر گرفتن: تمام راه حلهای ممکن را در نظر بگیرید .ازافرادی که فکر و ایده را در شما می کشند بپرهیزید.زیرا باعث می شوند احساس عدم موفقیت نست به ایده خود داشته باشید . همچنین به یاد داشته باشید بسیاری از ایده های ناب منطقی به نظر نمی رسند .

۴.رجوع به درون:به درون خود رجوع کنید و ذوق و قریحه را با ایده ها یتان ترکیب کنید . انسان های موفق از کارخود لذت می برند وآن را نوعی تفریح می دانند .

۵.ارزیابی :تمام راه حلهای ایده ها را بررسی کنید و دسته بندی کنید.بهترین راه حل ها را انتخاب کرده و با استدلال راه حل های ناکارامد راحذف کنید .

۶.واقع بینی:راه حل و یا راه حل هایانتخاب شده  را با استفاده از منابع علمی معتبر برسی کنید . انتخاب درست علمی راه حل ها راه شما را در آینده هموار می کند . پس اول با دقت براه حل ها را برسی کرده سپس حرکت کنید.

۷.ارزشیابی : در نهایت از خودتان بپرسید که :
آیا ایده عملی است؟
نتائج چه هستند؟
برای تحقق نتائج به چه چیزهائی نیاز است؟

حل خلاقانه مسئله


روش هایی کوتاه اما موثر برای یادگیری تکنیک خلاقیت 


  • تمرکز خود را روی اجزا اشیا کوچک امتحان کنید
  • از مسائل روز یادداشت برداری کنید
  • از خود سئوال کنید که از چه راهی بهتر می توان کارها را انجام داد
  • با تمرکز گوش دادن را تمرین کنید
  • اول بفهمید و بعد قضاوت کنید
  • فکر باز داشته باشید و بسته فکر نکنید
  • از ایده های کوچک افکار بلند بسازید
  • سئوالات خلاقانه درباره مسائل روزانه زندگی تان طرح کنید(مثل: چه کسی؟چه چیزی؟کجا؟چرا؟)
  • همیشه بهترین انتظار را از خود داشته باشید
  • اقتباس و اصلاح کنید
  • بطور سازنده انتقادگرا باشید
  • عادت فکر خلاق و خیال بافی را در خود ایجاد کنید .
  • به مشکلات از جوانب مختلف نگاه کنید، و دیدگاه های جدیدی را  انتخاب کنید که افراد  دیگری از آن استفاده نمی کنند
  • تجسم کنید
  • ایجاد کنید! یکی از ویژگی های متمایز نابغه ها استعداد تولیدی و زایایی آنهاست
  •  ترکیبات جدید بسازید.افکار، ایده ها، تصاویر و اندیشه هایتان را ترکیب کنید و دوباره ترکیب کنید و آنها را بصورت ترکیبات مختلف درآورید،
    هرچند این ترکیبات تناسبی با هم نداشته باشند  .
  • رابطه سازی کنید.یبن موضوعات نامشابه ارتباط ایجاد کنید.
  • متضاد فکر کنید
  • استعاری فکر کنید . هر فردی که ظرفیت درک شباهت های بین دو قلمرو کاملاً مختلف باشد و بتواند آنها را به هم ربط دهد، یک نابغه است.

یادگیری تکنیک خلاقیت و استفاده از آن در شرایط سخت


۱. تکنیک طوفان مغزی

ایده ها میتواند از طرف هر یک از اعضای گروه باشد و درست وغلط بودن آن اهمیتی ندارد. هیچ کس در گروه نسبت به ایده حق قضاوت و ارزیابی یا انتقاد ندارد. هر چه ایده مطرح شده دور از ذهن جسورانه و عجیب تر باشد بهتر است. و در نهایت هر چه تعداد ایده ها بیشتر و ایده ها ترکیبی تر باشد بهتر است .

۲. تکنیک گروه اسمی

در این تکنیک اعضاء گروه در یک میز جمع می شوند و موضوع تصمیم گیری به صورت
کتبی به هریک از اعضا داده می شود.
آنها چگونگی حل مسئله را می نویسند. سپس هریک از اعضا به نوبه، یک عقیده را به گروه ارائه می دهد. عقاید ثبت شده در گروه به بحث گـذارده مـی شود تا مفاهیم برای ارزیابی روشن تر و کامل تر شود. در مرحله بعدی   هر یک از اعضاء مستقلاً و مخفیانه عقاید را درجه بندی می کنند. در نهایت تصمیم گروه آن تصمیمی خواهد بود که در مجموع بیشترین امتیاز را به دست آورده باشد .

۳. تکنیک تفکر موازی

فکر موازی نگاه فرد را به نقاط جدید معطوف می سازد . اطلاعات و تجربه های جدید صرفاً به اندیشه های قبلی افزوده نمی شود، بلکه آنها را تغییر داده و الگو و ساختار جدیدی را ایجاد می کند .

۴. تکنیک اسکمپر

الف)جایگزینی (Substitute)

به هر آن چیزی که شما می توانید در محصولات و خدماتتان جایگزین کنید فکر کنید . در واق این سوال رااز خودتان بپرسید که به جای …….. .از چه چیز دیگه ایی می توانم استفاده کنم؟.

ب)ترکیب (Combine)

ترکیب کردن در تکنیک اسکمپر می تواند به معنی ترکیب دو محصول، خدمات، اهداف و … برای رسیدن به یک رویکرد جدید باشد . به عنوان مثال ایده صندلی ماساژور یکی از این ترکیبات است.

پ) سازگار کردن  (Adapt)

ممکن است که شما در حال حاضر یک محصول یا خدماتی داشته باشید که یک زمانی برای بازار مناسب بوده است.  اما حالا باید تغییراتی در محصول ایجاد کنید که با تغییرات روز دنیا سازگار شود . تبدیل کتاب چاپی به کتاب صوتی برای کم کردن هزینه و راحتی در حمل و نقل یکی از این ایده هاست.

ج)اصلاح (Modify)

در این مورد، شما قصد دارید محصول خاصی را تغییر دهید تا بتوانید آن را در برخی موارد بنیادی بهتر کنید. این می تواند با سازگاری با بازار همپوشانی داشته باشد. به عنوان مثال ارسال رایگان را به نحوه ارائه کالای خود اضافه می کنید .

د)کاربردهای دیگر (Put to Another Use)

تغییر بخش مهمی از این ایده را تشکیل می دهد . شما می توانید ایده و یا کالای مورد نظر خود را به هر میزان غییر دهید. مثلا رنگ کالا را عوض کنید

ه)حذف (Eliminate)

شما همچنین می توانید یک ایده یا کالا یا بخشی از آن را حذف کنید .

خ)وارونه کردن (Reverse)

نکته نهایی در این تکنیک اساسا بازنگری کامل در مورد برخیایده ها کالا ها یا خدمات شما ست . در نهایت شما نیاز به ارزشیابی نهایی دارید که در این بخش از تکنیک انجام می شود .


کلام آخر


  خلاقیت یعنی یافتن راهکارهای تخیل آمیز و نوآورانه برای تک تک کارهایی که انجام می دهیم. یعنی نگاه کردن به همه چیز به چشم فرصتی برای به وجود آوردن چیزی که تاکنون وجود نداشته است، به امید بالابردن کل عالم هستی.  با یادگیری تکنیک خلاقیت می توانید سطح عملکردی ذهن وشخصیتی افراد را برای کارکرد و انطباقی بهتر و بالاتر ارتقا دهد . خلاقیت، توانایی تولید افکار جدید و ترکیب افکار موجود به شکل های جدید برای یافتن راه حل های جدید برای مسأله است.حل خلاق مسائل یک مهارت اساسی برای زندگی و یاد گیری است که برای کاربرد طیف وسیعی از فرایندهای تفکر مناسب است .حل خلاقانه مسائل  شیوه عملی یاد گیری است که می توان آن را برای بهبود روابط، برخورد با ابهام های اجتماعی و کاهش تنشی که همه ما گاه گاهی با آن روبرو هستیم به کار برد.

با تشکر از توجه شما . لطفا از ما انتقاد کنید و مارا در بهبود کیفیت
مطالب یاری کنید .

منبع : مقاله تأثیر آموزش حل خلاق مسأله بر مؤلفه های خلاقیت دانش آموزان

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.